17
مه

شدت روشنایی

در نورسنجی، شدت روشنایی، روشنایی یا چگالی شار نوری به شار نوری تابیده‌شده بر واحد مساحت گفته‌می‌شود. روشنایی معیاری است برای سنجش همبستگی شدت نوری (طول موجهای وزن‌داده‌شده بر پایهٔ تابع درخشندگی) که می‌تابد و درک انسان از روشنایی. به‌طور مشابه گسیل نوری به شار نوری گسیل‌یافته از واحد سطح گفته می‌شود.

یکا های سنجش نور

در یکاهای فرعی اس‌آی، یکای روشنایی لوکس (lx) یا لومن بر متر مربع (cd·sr·m−۲) است.

در دستگاه واحدهای سانتیمتر-گرم-ثانیه، یکای روشنایی فُت (به انگلیسی: phot) است که معادل است با ۱۰٬۰۰۰ لوکس.

یکای پا-شمع یک یکای غیرمتریک روشنایی است که در عکاسی استفاده می‌شود.

روشنایی پیش‌تر اغلب با نام درخشش شناخته می‌شد اما این امر موجب ایجاد سردرگمی در بین دیگر معانی درخشش می‌گردید. از این رو نباید از درخشش برای تشریح کمّی استفاده کرد، بلکه تنها بری ارجاع‌های کیفی به احساسات کاراندام‌شناختی و درک نور به کار می‌رود.

در محاسبات روشنایی، با توجه به کاربرد محیط، شدت روشنایی مشخصی برای آن در نظر می‌گیرند و از منابع نوری استفاده می‌:کنند که این شدت روشنایی را برآورده سازد. برای این منظور جداولی وجود دارند که بر پایهٔ استانداردهای به کار گرفته‌شده در طراحی محیط متفاوتند. استانداردهای روشنایی در ایران در استاندارد ۱۹۳۷ مؤسسهٔ استانداردها و تحقیقات، نشریهٔ ۱۱۰ و کتاب مبحث سیزده مقررات ملی ساختمان بیان شده‌است.

شدت روشنایی

شدت تابش

نیرومندی یا شدت تابش در رادیومتری یا پرتوسنجی به کمیت فیزیکی گفته می‌شود که میزان کل انرژی الکترومغناطیسی دریافتی یا ساطع شده از یک منبع تابش در واحد زمان و بر واحد زاویه فضایی نمایش می‌دهد.
واحد این کمیت در سیستم بین‌المللی یکاها W/sr و معادله ابعادی آن همان معادله ابعادی کمیت توان می‌باشد معمولاً از نماد Iبرای نمایش آن استفاده می‌شود.
اگر شار تابشی را با Φ نمایش دهیم به زبان حسابان کمیت شدت تابش را معادله I=dΦ/dΩ توصیف می‌کند که در آن Ω نمایانگر زاویه فضایی است.

معادل این کمیت در نورسنجی با یک شاخص نوری که نمایشگر بخشی از انرژی موسوم به طیف مریی انرژی الکترومغناطیس یا همان نور است متمایز می‌شود مانندI v.
واحد اندازه‌گیری کمیت اخیر با توجه به قراردادهای سیستم بین‌المللی آحاد اندکی متفاوت و یکی از کمیت های اصلی اندازه گیری در فیزیک بنام کاندلا با علامت اختصاری cd است که شدت نور نامگذاری می‌شود.