27
مه

لامپ پلاسما چیست؟

لامپ های پلاسما (گوی پلاسما) نوعی از لامپ ها هستند که در سال 1980 توسط نیکولا تسلا اختراع شدند. تسلا پس از انجام آزمایش های جریان بسامد بالا موفق به ثبت این اختراع شد.

پلاسما چیست؟

پلاسما یکی از حالت های اصلی مواد است که در گذشته بین دسته گاز ها قرار می گرفت. علت دسته بندی پلاسما در بین گاز ها این بود که جنس آن از از یون تشکیل شده و به همین علت نمی توان آن را فشرده کرد. زیرا بار های همنام موجد در یون ها یکدیگر را دفع می کنند و نیروی بسیار زیادی تولید می شود. تفاوت دیگری که پلاسما با گاز ها دارد این است که گاز ها نمی توانند الکتریسیته را انتقال دهند اما پلاسما رسانای الکتریسیته می باشد. اساس کار گوی ها پلاسما هم بر اساس همین ویژگی است. با کمک گوی ها پلاسما می توان برق را در حال انتقال در هوا مشاهده کرد.

شکل های گوناگونی از گوی های پلاسما وجود دارد اما در کل گوی پلاسما از یک کره شیشه ای پر شده از گاز های هلیوم، نئون و زنون تشکیل شده است که در یک فشار کم نگهداری شده و بوسیله یک ترانسفورماتور جریان متناوب بسامد بالا تغذیه می گردد. همچنین یک کره ی بسیار کوچک که در مرکز گوی شیشه ای قرار دارد که نقش الکترود را بازی می کند. رشته های پلاسمایی که از کره مرکزی به سمت عایق شیشه ای بیرونی کشیده شده اند باعث بوجود آمد پرتو های ثابتی از نور میشوند. این پرتو ها در ابتدا در راستای خطوطمیدان دو قطبی قرار می گیرند اما بعد از تاثیر گرفتن از همرفت به سمت بالا هدایت می شوند.

با نزدیک کردن دست به جداره شیشه می توان باعث تغییر شکل میدان مغناطیسی بسامد بالا شده و پرتو ها را به سمت نقطه مورد نظر تغییر جهت داد. در اصل شیشه نوعی دی الکتریک خازن است که بین دست و گاز یونید شده قرار دارد. همچنین شیشه عایق مغناطیسی نیست به همین علت وقتی یک جسم رسانا را نزدیک گوی می کنیم باعث القای جریان الکتریکی در آن می شویم.

نکات ایمنی

یکی از نکات قابل توجه در گوی های پلاسما قرار دادن ابزار الکترونیکی در مجاورت آنهاست به طوریکه این امر باعث داغ شدن شیشه شده و با وجود محافظ پلاستیکی می تواند بار استاتیکی قابل توجهی روی دستگاه ایجاد کند. همچنین میدان رادیویی تولید شده توسط گوی های پلاسما می تواند بر کارکرد صفحه های لمسی، تلفن های همراه و سایر وسایل الکترونیکی تاثیر گذار باشد. تداخل سیگنال های رادیویی تولید شده می تواند باعث تداخل با سیگنال های وای فای یا تلفن های بیسیم گردد. همچنین اگر یک جسم رسانا مانند فلز روی گوی قرار گیرد می تواند باعث ایجاد شوک الکتریکی و سوختگی گردد.

گوی پلاسما

کاربرد گوی پلاسما

گوی‌های پلاسما به دلیل تابناکی جالبی که دارند معمولاً به عنوان اسباب بازی و وسیله‌ای برای سرگرمی مورد استفاده قرار می گیرند. همچنین در آزمایشگاه‌های مدارس می‌توان از آن‌ها برای آزمایش های مختلف بهره برد. برای روشنایی عمومی کاربرد ندارند ولی اخیراً انواعی از آن‌ها به عنوان چراغ خواب به بازار امده‌اند.