02
سپتامبر

لامپ زنون چیست؟

شاید برای شما هم پیش آمده باشد که در مواقع رانندگی با خودروهایی روبرو شده باشید که نور بسیار زیاد و با شفافیت و درخشش چند برابری نسبت به لامپ های معمولی دارا باشند، بایستی بگوییم این سبک روشنایی بسیار زیاد و درخشنده بوسیله ترانس زنون و لامپ های مخصوص مرتبط با آن ایجاد میگردند.

لامپ‌های زنون، همانند لامپ‌های نئون، نمونه‌هایی از لامپ‌های قوس الکتریکی (Electric arc) یا به بیان دیگر لامپ‌های تخلیه الکتریکی میباشند. قوس الکتریکی را  میتوان نمونه‌ای کوچک از رعد و برق در نظر گرفت که بین دو سطح مختلف ولتاژ زده می‌شود.

لامپ زنون

نحوه کار زنون ها

لامپ های زنون مملوء از گاز زنون میباشد که داخل محفظه ای کاملا عایق شده قرار دارند. برای ایجاد روشنایی توسط این محفظه ها احتیاج به نیروی الکتریکی یا اصطلاحا تخلیه بار بسیار شدید وجود دارد. زمانی که این تخلیه بار بسیار شدید روی میدهد میان دو قطب الکترود در اثر تخلیه بار، مشتعل میگردد.

به طور کلی در تمامی طول این فرآیند گاز زنون درون لامپ که به وسیله ی نیروی الکتریسیته بسیار بالا فشرده شده و در اثر اشتعال ایجاد شده در این محفظه گاز زنون از خود نور بسیار درخشنده و شفافی تولید می کند.

در لامپ های هالوژن که همان لامپ اولیه به کار رفته در خودرو ها می باشد از یک قطعه فلز به نام فیلامان که از جنس تنگستن می باشند بهره گرفته میشود که در واقع عامل ایجاد نور در لامپ های معمولی نیز به حساب می آیند.

لامپ زنون

این قطعات فلزی با گذشت زمان و در اثر ارتعاشات جاده و حرکت های خودرو تضعیف شده و خراب میگردند و نور آن ها با افت بسیار شدیدی روبرو میشود. اما برخلاف آنها، لامپ زنون به هیچ وجه در اثر نوسانات حرکتی و ارتعاشات آسیب نمیبینند و هیچ تاثیری در نور خروجی تولید شده توسط آن ها  دیده نمی شود. همچنین نرخ شدت نور یک زنون 35 وات در مقایسه با یک لامپ هالوژن 55 وات 2.5 تا چهار برابر بیشتر است.

به همین علت با استفاده از این نوع زنون ها در سیستم روشنایی خودرو آسیب کمتری در اثر نوسانات برق به خودرو و سیستم سیم کشی و برق آن وارد گشته و مضاف بر آن به دلیل پایین تر بود توان مصرفی فشار بسیار زیادی از روی باتری و سیستم تامین انرژی خودرو برداشته شده که همین امر باعث افزایش چشمگیر طول عمر باتری، سیم کشی و به طور کلی سیستم برق خودرو می گردد.

انواع لامپ‌ زنون

به طور جامع لامپ‌های زنون در دو دسته پیوسته (مانند روشنایی خودروها) و فلاشی (مشابه آنچه در دوربین‌های عکاسی وجود دارند) تقسیم بندی میشوند.

زنون پیوسته

در این نوع از لامپ‌های زنون، متناسب با فشار گاز درون لامپ و فاصله دو الکترود، از ولتاژ کمتر و ثابتی برای تولید نور بهره گرفته میشود. در واقع این نوع لامپ زنون مانند لامپ‌های نئون به صورت مداوم نور ساطع می‌کند. نور تابش شده از این نوع لامپ زنون در مقایسه با نور فلاش‌ زنون ملایم‌تر است. لامپ‌های مورد استفاده فانوس‌های دریایی یا پروژکتورهای فیلم‌برداری ازین دسته میباشد.

زنون پیوسته

فلاش زنون

فلاش‌ زنون که اکثرا در دوربین‌های عکاسی استفاده میشوند، در یک لحظه (میلی‌ثانیه تا میکروثانیه) نور درخشان و سفیدی را تابش می‌کنند. مقدار روشنایی بوجود امده توسط این تابش بین ده تا صد برابر از نور یک لامپ رشته‌ای میباشد.

نمونه‌های پرتابل این نوع روشنایی ها به صورت کوچک‌تر بر دوربین‌ها سوار می‌شوند. از آنجایی که تامین ولتاژ ناگهانی برای رخ دادن پدیده قوس در فلاش زنون از عهده باتری دوربین خارج است، این فلاش‌ها به همراه یک خازن با ولتاژی متناسب با فلاش همراه هستند. از آنجایی که خازن می‌تواند یکباره (با سرعت) زیادی تخلیه شود، ولتاژ مورد نیاز برای فلاش زدن را ایجاد میکند.

اگر توجه کرده باشید، زدن فلاش دوم به صورت فوری پس از فلاش اول امکان پذیر نیست در این شرایط باید تا شارژ دوباره خازن صبر پیشه کرد.

فلاش زنون

HID

این دسته از زنون ها همانطور که از نام آن ها مشخص است تخلیه با شدت بالا (High Intensity Discharg) لامپ های روشنایی با سایز کوچکی هستند که در آن‌ها قوس الکتریکی بین دو الکترود که در فاصله‌ای حدود ۲ میلی‌متر از یکدیگر قرار دارند، برقرار میشود.

HID  ها امروزه در چراغ جلوی خودروها به وفور استفاده می‌شوند، تا 50٪ نور بیشتری نسبت به لامپ‌های معمولی بوجود می آورند.

از معایب HID ها نیاز به یک ولتاژ اولیه (Ballast) هنگام استارت آن است که بالاتر از میزان ولتاژ کاریِ معمول این روشنایی میباشد.